گفت‌وگوی تفصیلی | جزئیاتی از سفر به خانه خدا؛ حج و عمره گران می‌شود؟

گروه حج و زیارت خبرگزاری فارس؛ زیارت خانه خدا چه در قالب حج تمتع و چه در قالب عمره سال‌هاست که به آرزویی برای ایرانیان تبدیل شده است.با توجه گذشت حدود ۲ ماه از برقراری عمره و همچنین انتشار نخستین اطلاعیه حج آینده از سوی سازمان حج، با معاون حج و عمره سازمان حج و زیارت غلامرضا رضایی گفت‌وگو کردیم تا درباره جزئیات این سفرهای زیارتی از اسکان و تغذیه تا هزینه‌ها و حتی برخی از محدودیت‌های زائران مطلع شویم. مشروح این گفت‌وگو را در ادامه می‌خوانیم:

سفر عمره از ۲۸ شهریور به صورت رسمی آغاز شده است. استقبال چطور است و تا کنون چند نفر راهی خانه خدا شده‌اند؟اوایل ازسرگیری اعزام‌ها، روزانه ۵۰۰ زائر به عمره می‌رفتند که از ۱۷ مهر با افزایش پروازها این تعداد ۲ برابر شد. تاکنون بیش از ۱۱۰ هزار نفر برای این سفر معنوی اعلام آمادگی کرده و حدود ۴۵ هزار نفر به عمره مشرف شده‌اند. با توجه به ظرفیت اسکان در شهرهای مکه و مدینه، نزدیک به ۱۰ هزار نفر هم‌اکنون در عربستان هستند. البته درصورتی‌که تعداد زائران متقاضی برای تشرف به خانه خدا افزایش یابد، امکان بیشترشدن ظرفیت و البته پروازها هم وجود دارد.

سرو ۲ مدل غذا در وعده‌های غذایی زائران عمره

رفتار مناسب سعودی‌ها با زائران ایرانی

برخورد سعودی‌ها با زائران کشورمان که پس از حدود ۱۰ سال به عمره مشرف شده‌اند چگونه است؟ برخی از زائران که از این سفر بازگشتند، نسبت به برخی از محدودیت‌ها از سوی سعودی‌ها گلایه دارند.ممکن است که گاهی بداخلاقی‌هایی اتفاق بیفتد، اما عموماً سعودی‌ها بنایی بر رفتار نامناسب با زائران ایرانی ندارند؛ بلکه در برخی اماکن از حضور آنها استقبال گرمی می‌کنند. اگر موردی باشد و به ما گزارش شود، آن را با مقامات بالا و مسئولان سفارت کشورمان در عربستان در میان گذاشته و پیگیری می‌کنیم. هم‌اکنون زائران عمره مسیر مدینه تا مکه را با اتوبوس می‌روند. در حج امسال سفر با قطارهای سریع‌السیر تجربه موفقی رقم زد. چرا عمره‌گزاران با این قطارها منتقل نمی‌شوند؟اداره قطار برنامه حرکت می‌خواست اما مشکلاتی در پرداخت هزینه در عربستان داشتیم و قراردادها نهایی نشد. اما امیدواریم که به‌زودی امکان جابه‌جایی زائران عمره با قطارها فراهم شود.استفاده از قطار علاوه بر کاهش زمان سفر بین مدینه و مکه از ۷ ساعت به کم‌تر از ۳ ساعت، در ایام حج ارزان‌تر هم بود. در این ایام چطور؟در عمره بر عکس ایام حج، بسیاری متقاضی استفاده از قطار هستند و تقاضا برای اتوبوس‌ها کمتر است. بر همین اساس هم قیمت اتوبوس‌ها از قطار پایین‌تر می‌شود. اما هدف ما جلب رضایت زائران است و تلاش می‌کنیم که با قطار زائران کشورمان از مدینه به مکه مشرف شوند.

چرا در زیارت دوره، زائران باید از درون اتوبوس با فضاهای زیارتی آشنا شوند و امکان زیارت از نزدیک برای آنها فراهم نیست؟ محدودیت از سوی سعودی‌هاست؟بیشتر محدودیت سعودی‌ها در مدینه و بقیع است. در مکه در برخی از اماکن زیارتی مثل قبرستان ابوطالب یا غار ثور به دلیل نبود موقعیت پارک، نمی‌توانیم زائران را پیاده کنیم، چرا که احتمال وقوع حادثه افزایش می‌یابد. اما در جایی مثل بازدید از مشاعر مقدسه و جبل الرحمه در صورتی که مدیر یا روحانی کاروان تشخیص دهد، امکان حضور در آنجا وجود دارد.

گفت‌وگوی تفصیلی| جزئیاتی از سفر به خانه خدا؛ حج و عمره گران می‌شود؟

معاون سازمان حج با اشاره به رفتار مناسب سعودی‌ها با زائران ایرانی، به تشریح وضعیت سفر حج و عمره پرداخت و گفت: هدف ما جلب رضایت زائران است.

گروه حج و زیارت خبرگزاری فارس؛ زیارت خانه خدا چه در قالب حج تمتع و چه در قالب عمره سال‌هاست که به آرزویی برای ایرانیان تبدیل شده است.با توجه گذشت حدود ۲ ماه از برقراری عمره و همچنین انتشار نخستین اطلاعیه حج آینده از سوی سازمان حج، با معاون حج و عمره سازمان حج و زیارت غلامرضا رضایی گفت‌وگو کردیم تا درباره جزئیات این سفرهای زیارتی از اسکان و تغذیه تا هزینه‌ها و حتی برخی از محدودیت‌های زائران مطلع شویم. مشروح این گفت‌وگو را در ادامه می‌خوانیم:

سفر عمره از ۲۸ شهریور به صورت رسمی آغاز شده است. استقبال چطور است و تا کنون چند نفر راهی خانه خدا شده‌اند؟اوایل ازسرگیری اعزام‌ها، روزانه ۵۰۰ زائر به عمره می‌رفتند که از ۱۷ مهر با افزایش پروازها این تعداد ۲ برابر شد. تاکنون بیش از ۱۱۰ هزار نفر برای این سفر معنوی اعلام آمادگی کرده و حدود ۴۵ هزار نفر به عمره مشرف شده‌اند. با توجه به ظرفیت اسکان در شهرهای مکه و مدینه، نزدیک به ۱۰ هزار نفر هم‌اکنون در عربستان هستند. البته درصورتی‌که تعداد زائران متقاضی برای تشرف به خانه خدا افزایش یابد، امکان بیشترشدن ظرفیت و البته پروازها هم وجود دارد.

سرو ۲ مدل غذا در وعده‌های غذایی زائران عمره

برخی از زائران در سفر عمره از کیفیت وعده‌های غذایی به ویژه غذاهای بین راهی گلایه داشتند. چه تدبیری برای جلب رضایت زائران دارید؟برنامه غذایی زائران همچون ایام حج تمتع نظام‌مند و متناسب باسلیقه اقوام مختلف است. ما سعی کردیم با کارشناسان و افرادی که در حوزه تغذیه فعالیت دارند، درباره برنامه غذایی ۱۰ روزه زائران مشورت کنیم تا به اندازه کالری موردنیاز زائران در هر سفری، غذا طبخ و توزیع شود. بعد از یک دوره یک‌ ماهه از برقراری سفرهای عمره، برنامه غذایی زائران را بازنگری و تدوین کردیم. در دوره‌های نخست با نظرسنجی از زائران متوجه شدیم که برخی از غذاها موردپسند همه نیست، بر همین اساس هم آنها را حذف کرده و غذاهای جدید جایگزین کردیم. نکته مهمی که در برنامه غذایی زائران در نظر گرفتیم، توجه به ذائقه و سلیقه اقوام مختلف است، چرا که زائران از استان و شهرهای مختلف به زیارت می‌روند. علاوه بر این، با توجه به اینکه ممکن است که برخی از زائران نیاز به رژیم غذایی خاصی داشته باشند، ما در هر وعده غذایی ناهار و شام در کنار غذای اصلی و سوپ، یک نوع غذای رژیمی هم سرو می‌کنیم؛ به طوری که هم‌زمان ۲ مدل غذا بین زائران در وعده ناهار و شام توزیع می‌شود. در وعده صبحانه هم کنار صبحانه سرد شامل کره، پنیر، مربا، عسل و … هر روز صبحانه گرم همچون حلیم، فرنی، امت، نیمرو، تخم‌مرغ آب پز و … به زائران داده می‌شود که متناسب با سلیقه می‌توانند از آن استفاده کنند.

رفتار مناسب سعودی‌ها با زائران ایرانی

برخورد سعودی‌ها با زائران کشورمان که پس از حدود ۱۰ سال به عمره مشرف شده‌اند چگونه است؟ برخی از زائران که از این سفر بازگشتند، نسبت به برخی از محدودیت‌ها از سوی سعودی‌ها گلایه دارند.ممکن است که گاهی بداخلاقی‌هایی اتفاق بیفتد، اما عموماً سعودی‌ها بنایی بر رفتار نامناسب با زائران ایرانی ندارند؛ بلکه در برخی اماکن از حضور آنها استقبال گرمی می‌کنند. اگر موردی باشد و به ما گزارش شود، آن را با مقامات بالا و مسئولان سفارت کشورمان در عربستان در میان گذاشته و پیگیری می‌کنیم. هم‌اکنون زائران عمره مسیر مدینه تا مکه را با اتوبوس می‌روند. در حج امسال سفر با قطارهای سریع‌السیر تجربه موفقی رقم زد. چرا عمره‌گزاران با این قطارها منتقل نمی‌شوند؟اداره قطار برنامه حرکت می‌خواست اما مشکلاتی در پرداخت هزینه در عربستان داشتیم و قراردادها نهایی نشد. اما امیدواریم که به‌زودی امکان جابه‌جایی زائران عمره با قطارها فراهم شود.استفاده از قطار علاوه بر کاهش زمان سفر بین مدینه و مکه از ۷ ساعت به کم‌تر از ۳ ساعت، در ایام حج ارزان‌تر هم بود. در این ایام چطور؟در عمره بر عکس ایام حج، بسیاری متقاضی استفاده از قطار هستند و تقاضا برای اتوبوس‌ها کمتر است. بر همین اساس هم قیمت اتوبوس‌ها از قطار پایین‌تر می‌شود. اما هدف ما جلب رضایت زائران است و تلاش می‌کنیم که با قطار زائران کشورمان از مدینه به مکه مشرف شوند.

چرا در زیارت دوره، زائران باید از درون اتوبوس با فضاهای زیارتی آشنا شوند و امکان زیارت از نزدیک برای آنها فراهم نیست؟ محدودیت از سوی سعودی‌هاست؟بیشتر محدودیت سعودی‌ها در مدینه و بقیع است. در مکه در برخی از اماکن زیارتی مثل قبرستان ابوطالب یا غار ثور به دلیل نبود موقعیت پارک، نمی‌توانیم زائران را پیاده کنیم، چرا که احتمال وقوع حادثه افزایش می‌یابد. اما در جایی مثل بازدید از مشاعر مقدسه و جبل الرحمه در صورتی که مدیر یا روحانی کاروان تشخیص دهد، امکان حضور در آنجا وجود دارد.

نحوه دریافت ویلچر برای زائران عمره

با توجه به روند توسعه مسجدالحرام برخی از زائران نسبت به زیاد بودن مسیر از ایستگاه غزه تا مسجدالحرام معترض، و معتقد بودند که باید قبل از اعزام نسبت به مسیرها اطلاع‌رسانی انجام می‌شد، چرا کاروان‌ها قبل از سفر زائران را توجیه نمی‌کنند؟بیشتر عمره‌گزاران کشورمان با توجه به هتل‌هایی که در مکه اجاره شده است، با اتوبوس‌ها به ایستگاه غزه می‌روند تا به زیارت مسجدالحرام مشرف شوند. حدود ۸۰ درصد افراد مسن هم از این ایستگاه که البته نزدیک‌ترین ایستگاه تا مسجدالحرام است، تردد می‌کنند. در سال‌های اخیر به‌ویژه فصل کنونی عربستان برای توسعه فضای زیارتی مسجدالحرام و چشم‌انداز ۲۰۳۰ بخشی از قسمت شرقی خانه خدا را بسته است و زائران باید از ایستگاه غزه تا ورودی مسجدالحرام حدود یک هزار و ۲۰۰ متر پیاده‌روی کنند. ما به مدیران کاروان‌ها اعلام کردیم که باید این موضوعات را به زائران منعکس کنند. البته در این مسیر افرادی هستند که ویلچر با قیمت‌های مختلف برای سهولت زائران کرایه می‌دهند، اما ما برای رفاه زائران در هتل‌ها ویلچرهایی تعبیه کرده‌ایم تا زائران بتوانند از آن استفاده کنند. زائرانی که همراه دارند، می‌توانند برای دریافت ویلچر برای تشرف به خانه خدا، به مدیر کاروان یا مدیر هتل اطلاع داده و از ویلچرها به‌صورت رایگان استفاده کنند.

سعی داریم هزینه عمره در دور جدید زیاد نشود

یکی از موضوعاتی که ابتدای برقراری سفرهای عمره مطرح شد، اعزام دور اول با قیمت ۴۳ تا ۴۶ میلیون تومان بود. برخی می‌گفتند که قیمت‌ها در دور بعدی که از زمستان و ماه‌های پرمتقاضی همچون رجب، شعبان و رمضان انجام می‌شود، افزایش خواهد یافت. برنامه‌ برای افزایش قیمت‌ها چگونه است؟برای اعزام زائران به عمره در دور جدید مذاکراتی انجام شده است. سعی ما بر کنترل قیمت‌‎هاست، اما همانطور که نرخ ارز بر قیمت حج تمتع اثرگذار است و به نوعی حدود ۸۰ درصد هزینه‌ها ارزی است، بر هزینه عمره هم اثر می‌گذارد.

گرانی مالیات و انرژی در عربستان، هتل‌ها را گران کرد

به موضوع حج تمتع بپردازیم. تاکنون چه اقداماتی برای حج ۱۴۰۴ صورت گرفته است؟در سفر اخیر به عربستان، با مدیران هتل‌های سعودی مذاکراتی انجام و تاکنون ۶۰ هتل برای اسکان زائران در مکه اجاره شد. در مدینه هم چند هتل را بررسی کردیم، اما چون باید زمان ورود و خروج مشخص باشد، هنوز هتل‌های مدینه قطعی نشده است. در ایام حج ما هتل‌های مکه را موسمی اجاره می‌کنیم، اما در مدینه بسته به زمان ورود و خروج کاروان هتل‌ها رزرو می‌شود. اگر هتل خالی بماند باید ضرر بدهیم، برای همین هم تا زمانی که پروازهای حج از سوی سازمان هواپیمایی کشوری مشخص نشود، نمی‌توان اسکان در مدینه را نهایی کرد. البته پس از اعلام برنامه پروازی، هتل‌ها اجاره خواهد شد و مشکلی در این زمینه وجود ندارد. علاوه بر این، با توجه به اینکه اعزام‌ زائران کاروان‌های مدینه اول زودتر از مدینه دوم انجام می‌شود، حساسیت خاصی هم برای رزرو هتل‌های مدینه خواهیم داشت. هزینه‌ها نسبت به سال گذشته تفاوتی داشت؟ بسیاری از سعودی‌ها قیمت اجاره هتل‌ها را بالا برده بودند. آنها می‌گفتند که علاوه بر مالیات ۱۵ درصدی، هزینه‌های برق و آب هم افزایش یافته و این اتفاق باعث گرانی هتل‌ها نسبت به قبل شده است. با این وجود ما سعی کردیم که هزینه‌ها را مدیریت کرده و با چانه‌زنی هتل‌ها را تقریبا با قیمت معقولی اجاره کنیم.

وضعیت هتل‌های زائران حج ۱۴۰۴

سال گذشته برخی از زائران از دوری هتل‌ها تا مسجدالحرام گلایه داشتند، امسال هتل‌های زائران چه تفاوتی با قبل دارد؟ کشورهای مختلف با افزایش هزینه‌های هتل در عربستان، برای مدیرت قیمت‌ها هتل‌های دورتر از مسجدالحرام را اجاره کرده‌اند. البته بسیاری از هتل‌های اطراف خانه خدا لوکس با قیمت‌های گران هستند. هتل‌های زائران کشورمان در فاصله ۲ تا ۸ کیلومتری مسجدالحرام است که البته بیشتر آنها در شارع منصور، غزه، مسجدالحرام و .. است. برای جلوگیری از پیاده‌روی طولانی هم وسایل حمل‌ونقل عمومی در نظر می‌گیریم؛ به‌طوری‌که در نزدیکی هتل‌ها ایستگاه اتوبوس قرار دارد که ویژه زائران ایرانی است و زائران می‌توانند در ساعات مختلف، مسیر هتل تا مسجدالحرام را طی کنند.این اتوبوس‌ها شبانه‌روزی به جز همان زمان‌هایی که عربستان جلوی فعالیت اتوبوس‌ها را در آستانه عملیات حج می‌گیرد، فعال هستند و به‌صورت رایگان زائران را جابه‌جا می‌کنند. البته اصلی‌ترین مسیر ورودی برای زائران ایستگاه غزه است که در نزدیکی حج تمتع مدیران کاروان‌ها زائران را با نحوه حرکت و سایر امور مورد نیاز آشنا می‌کنند.

کیفیت هتل‌ها در حج آینده چگونه است؟هتل‌هایی که امسال اجاره کرده‌ایم، سعی شده که از استانداردهای لازم برخوردار باشد تا جایی که حتی با برخی از هتل‌هایی که در حج گذشته زائران اسکان داشتند، به دلیل نبود امکانات لازم یا حتی رضایت زائران، قرارداد نبستیم. در حج ۱۴۰۴ چند هتل جدید هم اجاره کردیم و به اسکان زوجی هم توجه ویژه شده است.البته باید به این نکته هم توجه کنیم که ما در اجاره هتل‌ها از هیچ استانداردی عدول نکرده و سعی کردیم که با قیمت مناسب هتل برای زائران اجاره کنیم و آنها در رفاه باشند. این موضوع به معنای آن است که هیچ‌گاه از کیفیت خدمات کم نمی‌کنیم. بلکه حتی اگر هتلی استانداردهای ما را نداشته یا حاضر به اصلاح کیفیت نباشد، از گردونه کنار می‌رود. در حال حاضر هم منتظریم که سامانه نسک باز شود تا بتوانیم که قراردادهای اجاره‌ها را بارگذاری و سایر روند را پیگیری کنیم.

ارز حج آینده هنوز مشخص نیست

امسال زائران حج تمتع چند روز در مدینه حضور دارند؟ ما سعی کردیم که زمان اعزام زائران حج آینده را همچون گذشته برنامه‌ریزی کنیم؛ به‌طوری که زائران حداقل ۵ روز در مدینه اسکان خواهند داشت. این در حالی است که زائران برخی دیگر از کشورها ۲ روز بیشتر در مدینه حضور ندارند. اما با توجه به اهمیت زیارت حرم نبوی و بقیع و سایر اماکن مقدس در مدینه، سعی کرده‌ایم که زائران چه در قالب کاروان مدینه‌اول و چه در قالب کاروان مدینه‌دوم، ۵ شب را در مدینه بمانند تا بتوانند به خوبی از تشرف به این سفر بهره ببرند.در اطلاعیه حج ۱۴۰۴ گفته شده که برای ثبت‌نام باید ۱۵۰ میلیون تومان بپردازند؟ قیمت نهایی چقدر است و چه زمانی اعلام می‌شود؟قیمت حج بسته به ارز اختصاص یافته از سوی دولت به عملیات حج است که هنوز دولت قیمت آن را اعلام نکرده است تا بتوانیم هزینه را نهایی کنیم. علاوه بر این، منتظر برپایی جلسه شورای‌عالی حج هستیم. در نخستین اطلاعیه حج آینده، هزینه را ۱۵۰ میلیون تومان اعلام کردیم. سال گذشته که حج ۱۶۲ تا ۱۸۵ میلیون تومان بود، زائران ۱۴۰ میلیون به‌عنوان هزینه علی‌الحساب پرداختند. اکنون هم زائران باید مبلغی را بپردازند تا بتوانیم بخشی از مبلغ قراردادها را به‌طرف عربستانی بدهیم.زمان دقیق برای اعلام هزینه هم مشخص نیست، اما به‌زودی اطلاعیه جدید حج را اعلام می‌کنیم. زمان پرداخت هزینه حج هم نیمه اول آذر است که ما زودتر هزینه علی‌الحساب را اطلاع داده‌ایم تا زائران آمادگی برای پرداخت آن را داشته باشند.

البته زائران در کنار استطاعت مالی، برای تشرف به حج تمتع باید استطاعت جسمی هم داشته باشند. با توجه به اینکه ایام حج در فصل گرماست، مذاکراتی صورت گرفته تا توانایی جسمی زائران همچون سال‌های گذشته از سوی مرکز پزشکی حج و زیارت جمعیت هلال‌احمر به‌خوبی ارزیابی شود. سال گذشته برخی از کشورها به استطاعت جسمی کم‌توجهی کردند که باعث افزایش تعداد فوتی‌ها شد اما با توجه به رعایت نکات مختلف، تعداد فوتی‌های ما کم‌تر از گذشته هم بود.موضوعی که این روزها متقاضیان حج را نگران کرده، هزینه نهایی است. قیمت حج آینده چقدر نسبت به حج گذشته افزایش می‌یابد؟نکته قابل توجه درباره هزینه حج تمتع آینده، این است که با مدیریت هزینه‌های زائران در عربستان، در حج آینده ما افزایش قیمت نداریم. اگر هم افزایشی باشد، به دلیل گران شدن نرخ ارز است. در حج گذشته دولت دلار ۳۸ هزار و ۵۰۰ تومانی داد که حالا منتظریم که ببینیم این ارز چقدر خواهد شد.